50 lat Festiwalu Pianistyki Polskiej w Słupsku

FESTIWAL PIANISTYKI POLSKIEJ w SŁUPSKU zapoczątkowany w 1967 roku, od momentu powstania zyskał rangę największego dorocznego święta polskich pianistów, stając się miejscem najbardziej wszechstronnej prezentacji polskiej muzyki fortepianowej, ale i również repertuaru światowego w pełnym przekroju historycznym i stylistycznym.

 

W dotychczasowych 50-ciu Festiwalach wystąpiło ponad 400 polskich pianistów wszystkich generacji: od debiutantów na Estradzie Młodych – po mistrzów jak Witold Małcużyński, Halina Czerny-Stefańska, Regina Smendzianka, Barbara Hesse-Bukowska, Jerzy Godziszewski, Adam Harasiewicz, Krystian Zimerman, Rafał Blechacz i wielu innych.

Z Festiwalem współpracują uznane autorytety: profesorowie akademii muzycznych, m.in. prof. Andrzej Jasiński, muzykolodzy, dziennikarze i publicyści muzyczni. Legendą festiwalu pozostaje Jerzy Waldorff, który jako krytyk muzyczny i animator życia koncertowego wyznaczył standardy artystyczne, jakich przestrzegają obecni organizatorzy festiwalu, przygotowujący każdą jego edycję. Stąd m.in. tak mocny akcent stawiany na prezentację muzyki polskiej, m.in. na twórczość Karola Szymanowskiego.

Festiwal Słupski od swojej IX edycji stawia również na promocję talentów pianistycznych. Na Estradzie Młodych FPP, zainicjowanej w 1974 r. (będącej wówczas jedynym tego rodzaju – nowatorskim projektem), wzięło udział ponad 200 młodych polskich pianistów, z których ponad połowa otrzymała realną pomoc dla rozwoju dalszej kariery (m.in. stypendia zagraniczne, nagrania fonograficzne, występy w Polskim Radiu i TVP, propozycje koncertów krajowych i zagranicznych).

Słupsk jest miastem, które od 50-ciu lat żyje swoim Festiwalem, doceniając jego wartość. Jako pierwsze miasto w Polsce wystawiło pomnik Karola Szymanowskiego; również pomnik Chopina, a w parku im. Jerzego Waldorffa znajduje się Klawiatura Gwiazd, na której wpisano nazwiska nieżyjących już dziś, wybitnych polskich pianistów grających niegdyś w Słupsku: Haliny Czerny-Stefańskiej, Reginy Smendzianki, Barbary Hesse-Bukowskiej, Klary Langer-Daneckiej, Ryszarda Baksta, Jerzego Godziszewskiego, Władysława Kędry, Miłosza Magina, Witolda Małcużyńskiego, Tadeusza Żmudzińskiego.

Tegoroczny – Jubileuszowy 50. Festiwal Pianistyki Polskiej zapowiada się niezwykle atrakcyjnie. Podczas trzech wieczorów z udziałem orkiestr symfonicznych wysłuchamy, w mistrzowskich wykonaniach, takie znakomite dzieła, jak Koncert fortepianowy b-moll Czajkowskiego, Koncert f-moll Chopina, Koncert fortepianowy Paderewskiego czy Koncert na 2 fortepiany i orkiestrę Bacha. Soliści tych wieczorów to prof. Andrzej Jasiński i jego wybitny uczeń Krzysztof Jabłoński. Razem zagrają Koncert na 2 fortepiany Bacha, a Krzysztof Jabłoński już sam wykona solową partię Koncertu Czajkowskiego.

Podczas inauguracji wystąpi jeszcze jeden pianista, przedstawiciel najmłodszej generacji – Krzysztof Książek, którego pamiętamy z bardzo ciekawych interpretacji utworów Chopina na ostatnim Konkursie Chopinowskim w Warszawie, a ponadto z wcześniejszych recitali w Słupsku, m.in. na Estradzie Młodych w 2010 roku, kiedy otrzymał tytuł laureata. Tym razem usłyszymy go w Koncercie f-moll Chopina.

Na zakończenie, w dniu 16 września, ze współpracującą od samego początku z FPP, Orkiestrą Symfoniczną Filharmonii w Koszalinie pod dyrekcją Massimilliana Caldi zagrają dwie pianistki. Najpierw Joanna Ławrynowicz, artystka znana z poszukiwań repertuarowych oraz z niezwykle bogatej i atrakcyjnej kolekcji nagrań płytowych, będzie wykonawczynią partii solowej I Koncertu fortepianowego Raoula Koczalskiego. Legendarny uczeń ucznia Chopina (Karola Mikulego), poza tym, że niezwykle stylowo interpretował utwory Chopina, również komponował. Wspomniany, jego Koncert nigdy nie był jeszcze grany w Polsce. Usłyszymy go po raz pierwszy. Drugą solistką jest Joanna Marcinkowska. Nie musimy przedstawiać artystki, która od pierwszego swego występu w Słupsku, w 1996 roku, zyskała wielką sympatię publiczności i uznanie krytyki. Usłyszymy ją w Koncercie a-moll Ignacego Jana Paderewskiego, którego 75. rocznica śmierci przypada w tym roku.

I jeszcze jeden wieczór z udziałem orkiestry symfonicznej. Jubileuszowy Koncert Bohdana Jarmołowicza – szefa Orkiestry Polskiej Filharmonii „Sinfonia Baltica” w Słupsku. Znakomita ta Orkiestra od swego powstania towarzyszy FPP. Festiwalowi towarzyszy również Bohdan Jarmołowicz, zawsze z największą starannością i poświęceniem przygotowując programy symfoniczne, m.in. koncerty inauguracyjne, a także światowe prawykonania utworów zamawianych przez Festiwal. I tak jest od wielu lat, dokładnie: od 1981 – 83 i od 1990 do 2016. Organizatorzy FPP bardzo sobie cenią tę współpracę.

Zatem podczas koncertu w dniu 14 września, najpierw będziemy mieli prawykonanie utworu zamówionego przez Festiwal: Concerto alla Polacca na fortepian i orkiestrę – napisanego przez Mikołaja Hertela, wszechstronnego kompozytora, który debiutował już w Słupsku, we wczesnych latach 70-ch, ale jako pianista. Partie solową zagra Przemysław Witek. Tego pianistę z kolei pamiętamy z bardzo udanego recitalu na poprzednim festiwalu oraz jako laureata Estrady Młodych w roku 2004. Następnie usłyszymy Impresje jazzowe na kwartet i orkiestrę symfoniczną – Bohdana Jarmołowicza, specjalnie przygotowane na 35-lecie współpracy Jarmołowicza z Orkiestrą Słupską. Do ich wykonania zostało zaproszonych czterech znakomitych muzyków: Filip Wojciechowski – pianista, Henryk Miśkiewicz – saksofonista, Paweł Pańta – kontrabasista i Cezary Konrad – perkusista.

W solowych programach recitalowych zaprezentują się najwybitniejsi pianiści młodego pokolenia, którzy legitymują się znaczącymi sukcesami na konkursach międzynarodowych. Szymon Nehring, najwyżej oceniony polski finalista XVII Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina w Warszawie w roku 2015, przygotował na swój występ w Słupsku utwory Chopina, Szymanowskiego i Rachmaninowa. Połączenie etiud Chopina i etiud Rachmaninowa (Etudes-tableaux z op. 39), wydaje się być zestawem, doprawdy koneserskim.

Mateusz Borowiak już podczas swego pierwszego występu na FPP w 2011 roku zachwycił znakomitymi interpretacjami dzieł Mozarta, Albeniza, Ravela i Barbera; w następnym roku – III Koncertu Rachmaninowa. Został laureatem wielu prestiżowych konkursów, m.in. Królowej Elżbiety Belgijskiej w Brukseli. Obecnie jest pianistą robiącym światową karierę. W tym roku zagra recital złożony z utworów Chopina, Brahmsa, Bartóka i Grażyny Bacewicz.

Historię pięćdziesięciu lat Festiwalu Pianistyki Polskiej w Słupsku tworzą najwybitniejsi polscy pianiści. Wielu z nich nie ma już wśród nas. Ich nazwiska zostały utrwalone na Klawiaturze Gwiazd, usytuowanej na skwerze Jerzego Waldorffa. W tym roku, o czym wspominamy z największym żalem, znalazło się tam również nazwisko prof. Jerzego Godziszewskiego. Grał w Słupsku już na pierwszym Festiwalu w roku 1967, a później jeszcze dziesięć razy, zawsze mistrzowsko wykonując wielkie dzieła literatury fortepianowej: Chopina, Szymanowskiego, Ravela, Debussy’ego, Prokofiewa, Messiaena.

Tradycje Festiwalu Słupskiego wiążą się także ze wspaniałą, muzyczną rodziną Stefańskich. Na pierwszym Festiwalu, inaugurując go Koncertem e-moll Chopina, grała Halina Czerny-Stefańska. Później przyjeżdżała do Słupska wielokrotnie. Koncertował tu Ludwik Stefański oraz ich córka, wybitna klawesynistka Elżbieta Stefańska, którą usłyszymy w dniu 13 września w bardzo ciekawym programie, z muzyką staropolską i z muzyką hiszpańską. Wraz z nią wystąpi klawesynistka Mariko Kato oraz tancerze: Romana Angel i Dariusz Borek (tańce staropolskie) i specjalizująca się w tańcu flamenco – Małgorzata Matuszewska.

Pięćdziesiąt lat Festiwalu, który rok rocznie odbywa się właśnie w Słupsku – to również inspiracja dla środowiska miejscowych muzyków, a także szkół muzycznych. Wielu ich absolwentów z powodzeniem uprawia zawód koncertującego pianisty. Jest wśród nich prof. Bogdan Kułakowski, zresztą cała rodzina Kułakowskich, jak się przekonamy podczas Jubileuszowego Koncertu Kameralnego (w niedzielę 11 września) – to artyści zajmujący znaczące miejsce w świecie muzyki, i to nie tylko w skali krajowej, ale również międzynarodowej. Koncert ten jest poświęcony Pamięci Barbary Zielińskiej, która jako wieloletni i wiodący pedagog Szkoły Muzycznej w Słupsku, ukształtowała talent wielu pianistów, którzy stali się w przyszłości profesjonalnymi muzykami.

Na Estradzie Młodych – w Sali Rycerskiej Zamku Książąt Pomorskich pojawi się sześcioro pianistów, by zadebiutować przed słupską publicznością. Jak zawsze oczekujemy tu tego, co zawsze zachwyca: błysku młodzieńczego talentu.

Jan Popis
Dyrektor Artystyczny Festiwalu Pianistyki Polskiej w Słupsku